Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.

Głównymi bohaterkami wystawy są dwie architektki – Barbara Brukalska (1899–1980) i Helena Syrkus (1900–1982). Związane z awangardową grupą Praesens oraz Międzynarodowymi Kongresami Architektury Nowoczesnej (CIAM), należały do najważniejszych twórczyń europejskiego modernizmu. Ich biografie, rozwijające się na tle pełnego geopolitycznych zawirowań XX wieku, biegną równolegle i wielokrotnie się przecinają, by pod wpływem osobistych decyzji przyjąć odmienne kierunki.

Barbara Brukalska w Pracowni WSM nr 3 podczas pracy nad Osiedlem Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej Okęcie-Pola (Jadwisin) w Warszawie, fot. nieznany, ok. 1962, zbiory Muzeum Architektury we Wrocławiu

Wystawa prezentuje sylwetki obu architektek i ich dorobek poprzez fotografie, rysunki i filmy, z których wiele pokazywanych jest publicznie po raz pierwszy. Nie jest to jednak klasyczna wystawa monograficzna. Historie Brukalskiej i Syrkus są punktem wyjścia do refleksji nad losami awangardy w Europie Środkowej w burzliwym XX wieku, a także nad architekturą jako dziedziną relacyjną opartą na przepływie ludzi i idei. Tę perspektywę rozwijają stworzone specjalnie na tę wystawę współczesne prace artystyczne – kompozycja dźwiękowa Barbary Kingi Majewskiej oraz tkanina Alicji Bielawskiej, w których splatają się ponownie architektki i ich historie.

Helena Syrkus, zbiory Muzeum Sztuki w Łodzi

Materiały prezentowane na wystawie pochodzą z kolekcji polskich i zagranicznych instytucji, w tym głównie ze zbiorów Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, gta Archiv ETH Zurich, Bauhaus-Archiv Berlin, RKD-Netherlands Institute for Art History i Muzeum Narodowego w Warszawie, oraz ze zbiorów prywatnych.

• SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu
• 26.06 - 04.10.2026

• Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul Bernardyńska 7

• Kuratorki: Małgorzata Jędrzejczyk, Aleksandra Kędziorek

• Organizator: Instytut Pileckiego
• Główny Partner wystawy: Muzeum Architektury we Wrocławiu
• Wystawa powstała w ramach realizacji programu Exercising Modernity.

Patroni medialni: TVP Kultura, Program 3 Polskiego Radia, Architektura i Biznes, Vogue Polska Living, Zwierciadło, Autoportret, Tygodnik Powszechny, Magazyn SZUM, Notes Na 6 Tygodni.